Önceki Sayfa

İş Tanımı Nasıl Yazılır? İşe Alım Firmasına Pozisyon Brief’i Hazırlama Rehberi

Yazar: Ülkü Ceylan, Astera İnsan Kaynakları Kurucusu | Yayın ve son güncelleme tarihi: 4 Kasım 2026

Kısa cevap: İş tanımı; pozisyonun unvanını, amacını, temel sorumluluklarını, yetki sınırlarını, aranan nitelik ve yetkinlikleri, çalışma koşullarını ve başarı ölçütlerini yazılı olarak anlatan belgedir. İyi bir iş tanımı iş analizine dayanır, görevleri eylem fiilleriyle yazar, zorunlu ve tercih edilen nitelikleri ayırır ve işle ilgisi olmayan ölçütlere yer vermez. Bir işe alım firmasıyla çalışacaksanız iş tanımına takvim, ücret aralığı ve gizlilik gibi bilgileri ekleyerek pozisyon brief’ine dönüştürürsünüz.

Öne çıkanlar

  • İş tanımı kişiyi değil, pozisyonu anlatır; aynı pozisyona kim gelirse gelsin geçerli kalır.
  • Sekiz bölüm yeterlidir: pozisyon bilgisi, amaç, sorumluluklar, yetki sınırları, ilişkiler, nitelikler, yetkinlikler ile çalışma koşulları ve başarı ölçütleri.
  • Her nitelik “zorunlu” ya da “tercih edilen” olarak işaretlenmelidir; her şeyi zorunlu yazmak aday havuzunu gereksiz daraltır.
  • Cinsiyet, yaş, medeni hâl gibi işin gereğiyle ilgisi olmayan ölçütler 4857 sayılı İş Kanunu ve 6701 sayılı Kanun kapsamındaki ayrımcılık yasağıyla çelişebilir.
  • İşe alım firmasına verilen brief, iş tanımına pozisyonun neden açıldığını, takvimi, ücret aralığını, mülakat sürecini ve gizlilik ihtiyacını ekler.

Bir pozisyonu doğru adayla doldurmanın ilk adımı, pozisyonun ne için var olduğunu ve neyi başarması gerektiğini yazıya dökmektir. Bu rehberde iş tanımının bölümlerini, adım adım yazımını, doldurulmuş bir örneği ve iş tanımını bir işe alım firmasına verilecek pozisyon brief’ine nasıl dönüştüreceğinizi bulacaksınız.

İş Tanımı Nedir, Neden Önemlidir?

İş tanımı (job description), bir pozisyonun şirketteki yerini, amacını, görevlerini ve o görevi yapacak kişide aranan nitelikleri anlatan kurum içi belgedir. Pozisyona bağlıdır, kişiye değil: çalışan değişse de belge geçerli kalır.

İş tanımı yalnızca işe alımda kullanılmaz. Performans değerlendirmesinde neyin ölçüleceğini, eğitim planlamasında hangi yetkinliğin geliştirileceğini, ücret yapısında pozisyonların birbirine göre konumunu ve ekip içinde kimin hangi kararı verdiğini de bu belge belirler. İyi yazılmış bir iş tanımı, işe alım sürecinde üç somut fayda sağlar:

  • İlanı ve mülakat sorularını aynı kaynaktan türetirsiniz, aday değerlendirmesi tutarlı olur.
  • Mülakata katılan yöneticiler aynı beklentiyle adayı dinler.
  • İşe başlayan kişi, ilk günden neyle değerlendirileceğini bilir.

İş tanımı, görev tanımı ve iş ilanı aynı şey mi?

Günlük dilde iş tanımı ve görev tanımı çoğunlukla aynı anlamda kullanılır. Ayrım yapan kurumlarda görev tanımı yapılan işlerin listesini, iş tanımı ise amaç, yetki, ilişkiler ve koşullarla birlikte bütünü anlatır. İş ilanı ise farklı bir belgedir: iş tanımından türetilen, adaya yönelik kısa bir duyurudur. Pozisyon brief’i de bir işe alım firması için hazırlanan, iş tanımına işe alım bilgilerini ekleyen çalışma belgesidir.

BelgeKime yazılır?Ne içerir?Ne zaman kullanılır?
İş tanımı (görev tanımı)Şirket içi: yönetici, çalışan, İKAmaç, sorumluluklar, yetki, nitelikler, koşullar, başarı ölçütleriİşe alım, performans, eğitim, ücret yapısı
Pozisyon brief’iİşe alım firması veya iç işe alım ekibiİş tanımı + açılma nedeni, takvim, ücret aralığı, mülakat süreci, gizlilikAday araması başlamadan önce
İş ilanıAdaylarUnvan, özet sorumluluklar, temel nitelikler, şirket ve konum bilgisiBaşvuru toplarken

İş Tanımında Hangi 8 Bölüm Olmalı?

Biçim şirketten şirkete değişir ama bir iş tanımında şu sekiz bölüm bulunmalıdır. Tabloyu kendi şablonunuz için başlangıç noktası olarak kullanabilirsiniz.

#BölümNe yazılır?Örnek ifade
1Pozisyon bilgisiUnvan, birim, raporladığı yönetici, çalışma yeri, çalışma biçimi (tam zamanlı, hibrit, uzaktan)“Backend Yazılım Geliştirici, Ürün Geliştirme, Yazılım Ekip Liderine raporlar, İstanbul, hibrit”
2Pozisyonun amacıPozisyonun neden var olduğunu anlatan bir veya iki cümle“Ödeme altyapısının güvenli ve ölçeklenebilir çalışmasını sağlamak”
3Temel sorumluluklarEylem fiiliyle başlayan, sonuca bağlanan beş ile sekiz madde“API’leri tasarlar, geliştirir ve belgeler”
4Yetki sınırlarıKendi verdiği kararlar ve onaya sunduğu kararlar“Kod incelemesinde onay verir; mimari değişiklikleri ekip liderine sunar”
5İlişkilerBirlikte çalıştığı iç ve dış paydaşlar“Ürün yönetimi, test ekibi, bilgi güvenliği”
6NiteliklerEğitim, deneyim, belge; her biri zorunlu veya tercih edilen olarak işaretli“Zorunlu: bir backend dilinde üretim deneyimi”
7YetkinliklerMülakatta gözlenebilecek davranışlar“Teknik kararlarını yazılı olarak gerekçelendirir”
8Çalışma koşulları ve başarı ölçütleriSeyahat, vardiya, nöbet gibi koşullar; pozisyonun neyle değerlendirileceği“Aylık nöbet var; ilk altı ayda ödeme servisinin taşınması tamamlanır”

Pozisyonun amacı bölümü sıkça atlanır, oysa geri kalan her maddeye yön veren bölüm odur. Amacı yazamıyorsanız pozisyonun kapsamı henüz netleşmemiş demektir.

İş Tanımı Adım Adım Nasıl Yazılır?

  1. İş analizi yapın. Pozisyondaki kişiyle (varsa) ve doğrudan yöneticiyle konuşun, mevcut süreç belgelerini ve eski ilanları inceleyin. “Bu pozisyon olmasa hangi iş yapılmaz?” sorusu amacı ortaya çıkarır.
  2. Amacı bir cümleyle yazın. Pozisyonun şirkete katkısını sonuç diliyle anlatın.
  3. Sorumlulukları eylem fiilleriyle yazın. “Raporlamadan sorumludur” yerine “aylık satış verilerini derleyip yönetime raporlar” yazın. Maddeleri önem ve sıklık sırasına koyun.
  4. Nitelikleri ikiye ayırın. Her niteliğin yanına “zorunlu” ya da “tercih edilen” yazın. Bir nitelik olmadan iş yapılamıyorsa zorunludur; yoksa tercih edilendir.
  5. Yetkinlikleri gözlenebilir yazın. “Takım oyuncusu” yerine “farklı ekiplerle ortak takvim oluşturur ve takip eder” gibi mülakatta sorulabilecek davranışlar seçin. Yetkinlikleri ölçmek için yetkinlik envanteri yazımızdan yararlanabilirsiniz.
  6. Onaylatın ve tarih koyun. Taslağı yönetici ve İK birlikte onaylasın. Belgeye hazırlanma tarihini yazın; pozisyonun kapsamı değiştiğinde güncelleyin.

Pozisyonunuzu yazıya dökerken destek mi lazım? İş tanımı taslağınızı birlikte gözden geçirip aday aramasına hazır hale getirebiliriz. Bize iletişim sayfamızdan ulaşın.

Örnek İş Tanımı: Backend Yazılım Geliştirici Şablonu

Aşağıdaki örnek, sekiz bölümün dolu hâlini göstermek için hazırlanmış genel bir şablondur; belirli bir şirketin pozisyonu değildir. Köşeli parantezli alanları kendi bilgilerinizle doldurun. Ücret alanını şirketinizin belirlediği aralıkla siz doldurursunuz; bu yazıda ücret rakamı verilmez.

BölümÖrnek içerik
Unvan ve birimBackend Yazılım Geliştirici, Ürün Geliştirme Birimi
RaporlamaYazılım Ekip Liderine raporlar; doğrudan bağlı çalışanı yok
Çalışma yeri ve biçimi[şehir], [ofis / hibrit / uzaktan], tam zamanlı
AmaçŞirketin ödeme ve sipariş servislerini güvenli, test edilebilir ve ölçeklenebilir şekilde geliştirmek
SorumluluklarServis ve API’leri tasarlar, geliştirir ve belgeler. Birim ve entegrasyon testlerini yazar. Kod incelemelerine katılır. Üretim hatalarını analiz edip kalıcı çözüm üretir. Ürün ve test ekipleriyle sprint planlamasına katılır.
YetkiKendi servislerinde teknik tasarım kararlarını verir; ortak altyapıyı etkileyen değişiklikleri ekip liderine sunar
İlişkilerÜrün yönetimi, test, DevOps, bilgi güvenliği; gerekirse ödeme sağlayıcılarının teknik ekipleri
Zorunlu nitelikler[backend dili] ile üretim ortamında servis geliştirme deneyimi; ilişkisel veritabanı bilgisi; sürüm kontrol sistemi kullanımı
Tercih edilen niteliklerÖdeme veya finans alanında proje deneyimi; konteyner ve bulut ortamı deneyimi
YetkinliklerTeknik kararlarını yazılı olarak gerekçelendirir; belirsiz bir talebi soru sorarak netleştirir; geri bildirimi koda yansıtır
Çalışma koşulları[nöbet düzeni varsa yazılır]; seyahat [yok / ara sıra]
Başarı ölçütleriİlk 90 günde ekip kod standartlarına uyumlu ilk servisini üretime alır; ilk altı ayda [belirlenen proje] tamamlanır
Ücret aralığı[şirketinizin belirlediği aralık] (yalnızca brief’te; ilanda paylaşılıp paylaşılmayacağı şirket kararı)
Hazırlanma ve güncelleme tarihi[tarih], onaylayan: [yönetici ve İK]

İş Tanımı ile Pozisyon Brief’i Arasındaki Fark Nedir?

İş tanımı pozisyonun ne olduğunu anlatır; pozisyon brief’i ise bu pozisyon için bir arama nasıl yürütülecek, onu anlatır. Bir işe alım firmasıyla çalışırken iş tanımını olduğu gibi göndermek yetmez, çünkü firmanın aday karşısında cevaplaması gereken soruların çoğu iş tanımında yazmaz. Brief’e eklenmesi gereken bilgiler şunlardır:

  • Pozisyon neden açıldı? Yeni bir pozisyon mu, ayrılan birinin yerine mi, büyüme mi? Bu bilgi adayın ilk sorularından biridir.
  • Takvim: Adayın en geç ne zaman başlaması gerekiyor, kısa liste ne zaman bekleniyor?
  • Ücret aralığı ve yan haklar: Şirketinizin belirlediği aralık. Bu bilgi olmadan teklif aşamasında aday kaybetme riski artar.
  • Mülakat süreci: Kaç aşama var, kimler katılacak, son kararı kim verecek?
  • Gizlilik: Şirket adı kısa listeye kadar gizli mi kalmalı? Arama içeride duyurulmadan mı yürütülecek?
  • Olmazsa olmaz ve eleme nedenleri: Hangi eksik kabul edilemez, hangisi eğitimle tamamlanabilir?
  • Neden bu şirket? Adaya anlatılacak gerçek nedenler: proje, ekip, öğrenme fırsatı, çalışma biçimi.

İşe Alım Firmasına Brief Verirken Hangi Sorular Sorulmalı?

Brief iki yönlü bir görüşmedir. Sizin firmaya sormanız gerekenler kadar, firmanın size sormasını beklemeniz gereken sorular da vardır.

İşe alım firmasının size sormasını beklemeniz gereken sorular:

  • Bu pozisyonda bir yıl sonra neyin değişmiş olmasını istiyorsunuz?
  • Daha önce bu pozisyonda başarılı olan ya da olamayan biri oldu mu, nedenleri neydi?
  • Hangi şirketlerden veya sektörlerden aday görmek istersiniz, hangilerinden istemezsiniz?
  • Teklif aşamasında esneyebileceğiniz ve esneyemeyeceğiniz noktalar neler?

Sizin işe alım firmasına sormanız gerekenler:

  • İŞKUR özel istihdam bürosu izniniz var mı, tarihi ve numarası nedir?
  • Adayları kim, hangi yöntemle değerlendirecek? Teknik pozisyonlarda teknik değerlendirme nasıl yapılıyor?
  • Kısa listeyi hangi takvimle ve hangi notlarla sunacaksınız?
  • Aday verilerini KVKK’ya uygun nasıl işliyorsunuz?
  • Ücret modeli nedir; işe başlayan aday kısa sürede ayrılırsa ne olur?

Bu soruların cevapları, İstanbul’da bir İK danışmanlık firması seçerken de işinize yarar. Firma türlerini ve seçim kriterlerini ayrıntılı karşılaştırmak isterseniz insan kaynakları danışmanlık şirketleri rehberimize bakabilirsiniz.

Astera’nın işe alım sürecinde ilk iki adım bu hazırlığa ayrılır: bir tanışma ve ihtiyaç toplantısında pozisyonu, ekibi ve şirket kültürünü ele alırız; ardından aranan yetkinlikleri, ücret aralığını ve takvimi netleştirip hizmet koşullarını yazılı olarak paylaşırız. Astera, İŞKUR’un 25.07.2014 tarihli izin belgesiyle özel istihdam bürosu olarak çalışır.

Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

  • Kişiyi anlatmak: Belgeyi mevcut çalışanın özelliklerine göre yazmak. İş tanımı pozisyonu anlatır.
  • Her şeyi zorunlu yazmak: On iki zorunlu nitelik, aday havuzunu gereksiz yere daraltır ve aramayı uzatır.
  • Belirsiz fiiller: “Destek olur”, “ilgilenir”, “sorumludur” gibi ifadeler neyin beklendiğini söylemez.
  • Başarı ölçütü koymamak: Adayın neyle değerlendirileceği yazmazsa, mülakattaki her yönetici farklı bir şey arar.
  • İlanı iş tanımının kopyası yapmak: İlan adaya yöneliktir, kısa ve anlaşılır olmalıdır; iş tanımının tamamını ilana koymak okunurluğu düşürür.
  • Güncellememek: Kapsamı değişmiş bir pozisyon için eski belgeyle arama yapmak, yanlış adaylarla zaman kaybettirir.
  • İşle ilgisi olmayan ölçüt yazmak: Yaş, cinsiyet, medeni hâl gibi ölçütler hem aday havuzunu daraltır hem de yasal risk doğurur.

İş Tanımı ve İlan Yazarken Hangi Yasal Kurallara Dikkat Edilmeli?

Türkiye’de iş tanımı ve ilan yazımında ayrımcılık yasağı ve kişisel verilerin korunması kuralları birlikte uygulanır. Temel çerçeve şudur:

  • 4857 sayılı İş Kanunu, madde 5 (eşit davranma ilkesi): İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. Biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, iş sözleşmesinin yapılmasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle farklı işlem yapılamaz (4857 sayılı İş Kanunu, mevzuat.gov.tr).
  • 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, madde 3 ve 6: Cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık yasaktır. İşveren veya yetkilendirdiği kişi; iş ilanı, başvuru, seçim kriterleri ve işe alım şartları dahil işle ilgili süreçlerin hiçbirinde ayrımcılık yapamaz. Madde 7, zorunlu mesleki gereklilik gibi amaca uygun ve orantılı istisnaları sayar (6701 sayılı Kanun, mevzuat.gov.tr).
  • 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, madde 4 ve 10: Aday verileri belirli, açık ve meşru amaçlar için, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenir. Veri toplanırken adaylar, verilerin hangi amaçla işleneceği ve kimlere aktarılabileceği konusunda aydınlatılır.
  • 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun, madde 17 (mevzuat.gov.tr): İŞKUR’dan izin almadan işe aracılık yapılamaz ve izinler üç yıl geçerlidir. İşe alım firmasıyla çalışıyorsanız iznin tarihini ve numarasını isteyin.

Pratik kural: Bir ölçütü iş tanımına yazmadan önce “Bu ölçüt, işin yapılması için gerçekten gerekli mi ve bunu gerekçelendirebilir miyim?” diye sorun. Cevap hayırsa ölçütü çıkarın. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; özel durumlar için hukuk danışmanınıza başvurun.

Mevzuat bilgileri resmi kaynaklardan kontrol edilmiştir.

Sık Sorulan Sorular

İş tanımı kaç sayfa olmalı?

Çoğu pozisyon için bir ile iki sayfa yeterlidir. Belgenin amacı herkesin aynı beklentiyi okumasıdır; uzun bir liste önceliklerin kaybolmasına yol açar. Sorumlulukları beş ile sekiz maddede toplayın, nitelikleri zorunlu ve tercih edilen olarak ayırın. Teknik ayrıntılar fazlaysa bunları ayrı bir teknik ek olarak tutabilir, iş tanımında yalnızca özetini verebilirsiniz.

İş tanımını kim yazmalı?

İş tanımını, pozisyonun bağlı olduğu yönetici ile İK birlikte yazmalıdır. Yönetici işin içeriğini ve başarı ölçütlerini bilir, İK ise yapıyı, tutarlılığı ve yasal uygunluğu kontrol eder. Pozisyonda çalışan biri varsa onun görüşü de alınmalıdır; yalnızca yöneticinin ya da yalnızca İK’nın yazdığı belge işin gerçek içeriğinden uzaklaşabilir. Son hâli yönetici ve İK birlikte onaylar.

İş tanımı ile iş ilanı arasındaki fark nedir?

İş tanımı şirket içi, ayrıntılı ve referans niteliğinde bir belgedir; performans, eğitim ve ücret yapısında da kullanılır. İş ilanı ise adaylara yönelik, iş tanımından türetilen kısa bir duyurudur. İlan; unvanı, özet sorumlulukları, temel nitelikleri, çalışma yerini ve şirketi anlatır. İlan yazılırken iş tanımıyla çelişmemesine ve işle ilgisi olmayan ölçüt içermemesine dikkat edilmelidir.

İş tanımına ücret yazılmalı mı?

İş tanımı şirket içi belge olduğu için pozisyonun ücret bandını veya kademesini içerebilir. İşe alım firmasına verilen brief’te ücret aralığının yer alması önemlidir, çünkü teklif aşamasında aday kaybetmenin yaygın nedenlerinden biri beklenti farkıdır. Ücretin ilanda paylaşılıp paylaşılmayacağı ise şirketin kararıdır. Ücret aralığını şirketiniz piyasa ve iç denge verilerine göre belirler.

İş tanımı ne sıklıkla güncellenmeli?

Pozisyonun kapsamı, raporlama hattı veya kullanılan araçlar değiştiğinde iş tanımı güncellenmelidir. Değişiklik olmasa bile yılda bir kez, performans dönemi öncesinde gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır. Yeni bir işe alım başlatmadan önce belgenin güncel olduğunu mutlaka kontrol edin; eski bir tanımla yapılan arama yanlış adaylarla zaman kaybettirir.

İşe alım firmasıyla çalışırken iş tanımı yeterli mi?

Yeterli değildir ama temel başlangıç belgesidir. İşe alım firması iş tanımına ek olarak pozisyonun neden açıldığını, takvimi, ücret aralığını, mülakat aşamalarını ve gizlilik ihtiyacını bilmek ister. Bu bilgilerle birlikte hazırlanan pozisyon brief’i, firmanın adaylara tutarlı bilgi vermesini ve kısa listeyi doğru ölçütlerle hazırlamasını sağlar. İlk görüşmeye iş tanımı taslağıyla gitmeniz süreci hızlandırır.

Pozisyonunuzu Birlikte Netleştirelim

Açık bir pozisyonunuz varsa iş tanımı taslağınızla birlikte gelin; pozisyonu, takvimi ve aranan yetkinlikleri birlikte netleştirelim. Uzman ve orta kademe pozisyonlar için seçme ve yerleştirme hizmetleri sayfamızı inceleyebilir, İK danışmanlığı kapsamındaki diğer hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Görüşme için iletişim sayfamızdan bize yazabilir veya +90 216 235 04 34 numarasını arayabilirsiniz.

Yazar hakkında: Ülkü Ceylan, Astera İnsan Kaynakları Kurucusu.

Ülkü Ceylan
Ülkü Ceylan
İstanbul Teknik Üniversitesi Kontrol ve Bilgisayar Mühendisliği ve Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans programından mezun olmuştur. 2014 yılında Astera’yı kurmuştur. Teknoloji ve insan kaynakları alanındaki 35 yılı aşkın deneyimiyle şirketin vizyonunu yönetmektedir.

We use cookies to give you the best experience. For more information on the Protection of Personal Data, please click here.

1