Uzun bir iş arama sürecinin sonunda gelen teklif heyecan vericidir. Ancak teklifi aldığınız an ile yeni işinizde ilk gününüze başladığınız an arasında, kariyerinizi etkileyebilecek birçok karar ve işlem vardır: Teklifin ayrıntıları, ihbar süresi, istifanın zamanlaması, mevcut ekibinizle ilişkiniz, işlerin devri ve yeni işe hazırlık.
Bu rehberde bu süreci baştan sona, adım adım ele alıyoruz. Teklif sürecinde yer alan bir İK danışmanlık firması olarak adaylarla en sık yaşadığımız soruları ve hataları da paylaşıyoruz. İstifa dilekçesinin nasıl yazılacağını ayrıntılı olarak istifa dilekçesi rehberimizde, mevcut işvereninizden gelebilecek teklifi ise karşı teklif (counter offer) yazımızda anlattık.
İş Teklifi Aldıktan Sonra İlk Adım: Teklifi Yazılı Alın ve Kontrol Edin
Telefonda ya da görüşmede sözlü olarak iletilen teklif, karar vermek için yeterli değildir. Kurumsal şirketlerin çoğu teklif mektubu (offer letter) gönderir; göndermiyorsa temel koşulların e-posta ile yazılı olarak iletilmesini nazikçe isteyin. Ardından teklifi aşağıdaki başlıklarla kontrol edin:
| Kontrol edilecek konu | Neye dikkat etmeli? |
|---|---|
| Ücret | Rakamın brüt mü net mi olduğu, maaşın kaç maaş üzerinden (12, 13, 14…) ödendiği |
| Prim ve yan haklar | Prim sistemi, yemek, ulaşım, özel sağlık sigortası, bireysel emeklilik katkısı, ekipman |
| Pozisyon ve raporlama | Unvan, bağlı olacağınız yönetici ve ekip, temel sorumluluklar |
| Çalışma modeli | Ofis, hibrit veya uzaktan; haftada kaç gün ofis; çalışma saatleri ve lokasyon |
| Başlangıç tarihi | İhbar sürenizle uyumlu olup olmadığı |
| Deneme süresi | Sözleşmede deneme süresi olup olmadığı ve süresi |
| Sözleşme maddeleri | Rekabet yasağı, gizlilik, eğitim gideri iadesi gibi maddeler |
| Yıllık izin | Yasal sürenin üzerinde izin verilip verilmediği, ilk yıl izin kullanımı |
Ücrette veya koşullarda pazarlık payı varsa, bunu teklifi kabul etmeden önce yapın; kabul ettikten sonra yeniden pazarlık açmak güven kaybına yol açar. Nasıl yapılacağını maaş pazarlığı rehberimizde adım adım anlattık. Karar için genellikle birkaç iş günü süre istemek normaldir; süreyi belirsiz bırakmak yerine net bir tarih verin.
Teklifi Kabul Etmeden Önce: İhbar Sürenizi Hesaplayın
Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyorsanız, İş Kanunu’nun 17. maddesine göre istifa ederken de işverene önceden bildirimde bulunmanız gerekir. Kanundaki asgari süreler kıdeminize göre şöyledir:
| Mevcut işyerindeki çalışma süreniz | Asgari ihbar (bildirim) süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Bu süreler asgaridir; iş sözleşmeleriyle artırılabilir. Bu nedenle sözleşmenizi mutlaka kontrol edin: Özellikle yönetici pozisyonlarında daha uzun bildirim süreleri görülebilir. İhbar süresine uymadan ayrılan taraf, kural olarak karşı tarafa bu sürenin ücreti tutarında ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olur. İşvereninizle karşılıklı anlaşarak süreyi kısaltmak mümkündür; ancak bu anlaşmayı yazılı hâle getirin.
Yeni işvereninize vereceğiniz başlangıç tarihini bu süreye göre belirleyin ve araya birkaç gün nefes payı bırakmayı düşünün. Ayrıca kullanılmamış yıllık izinleriniz varsa, İş Kanunu’na göre yıllık izin ihbar süresiyle iç içe kullanılamaz; kullanılmayan izinlerin ücreti ise sözleşme sona erdiğinde ödenir. Ayrıntılar için yıllık izin süreleri yazımıza bakabilirsiniz.
İstifa Etmeden Önce Kontrol Listesi
- Yazılı teklif ve onayTeklifi yazılı olarak kabul ettiğinizi ve yeni işverenin onayladığını teyit edin. Sözlü teklifle istifa etmeyin.
- Ön koşullar tamamlandı mı?Referans kontrolü, sağlık raporu veya güvenlik soruşturması gibi şartlar varsa sonuçlanmasını bekleyin.
- Sözleşmenizi okuyunİhbar süresi, rekabet yasağı, gizlilik ve eğitim gideri iadesi maddelerini kontrol edin.
- Prim ve hak ediş tarihleriYaklaşan prim, hisse veya ikramiye ödemelerinin hak ediş koşullarını öğrenin; zamanlamayı buna göre planlayın.
- Kişisel dosyalarınızı ayırınŞirket bilgisayarındaki kişisel dosyalarınızı alın. Şirkete ait veri, müşteri listesi veya belge kopyalamayın.
- Kimseye erken söylemeyinYöneticinize resmî olarak bildirmeden önce iş arkadaşlarınıza veya sosyal medyada paylaşmayın.
Rekabet yasağı maddesi varsa ayrıca dikkat edin: Türk Borçlar Kanunu’na göre rekabet yasağının geçerli olması için yazılı olması ve yer, süre ve iş türü bakımından makul sınırlar içinde kalması gerekir; süre, özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Yeni işiniz eski işvereninizle aynı alanda ise bu maddeyi bir hukukçuyla değerlendirmeniz faydalı olur.
İstifanızı Nasıl Bildirmelisiniz?
İstifa, profesyonel ilişkinizin nasıl hatırlanacağını belirleyen en önemli anlardan biridir. Sektörler küçüktür; bugünkü yöneticiniz yarın referansınız, müşteriniz ya da yeniden yöneticiniz olabilir.
- 1Önce yöneticinize yüz yüze söyleyinKısa bir görüşme talep edin. Uzaktan çalışıyorsanız görüntülü görüşme yapın; e-posta ile ilk haberi vermeyin.
- 2Kararınızı net ve kısa anlatınAyrılma kararınızı, son çalışma gününüzü ve teşekkürünüzü söyleyin. Uzun gerekçeler veya eleştiriler gerekmez.
- 3Yazılı dilekçeyi verinAynı gün içinde istifa dilekçenizi teslim edin ve bir kopyasının alındığını belgeleyin.
- 4İK ile süreci netleştirinSon çalışma günü, izin bakiyesi, son bordro ve ekipman iadesini İK ile teyit edin.
Dilekçenin içeriği, ayrılma nedeni yazmanın gerekip gerekmediği ve teslim yöntemi için istifa dilekçesi nasıl yazılır rehberimize bakabilirsiniz. Yeni işvereninizin adını açıklamak zorunda değilsiniz; özellikle rekabet hassasiyeti olan durumlarda genel bir ifade yeterlidir.
Mevcut İşvereniniz Karşı Teklif Yaparsa
İstifanızın ardından mevcut işvereniniz ücret artışı, terfi veya farklı bir rol teklif edebilir. Karar vermeden önce sizi iş aramaya iten asıl nedenin bu teklifle gerçekten çözülüp çözülmediğini sorun. Yeni işvereninize kabul verdikten sonra geri dönmenin itibar maliyeti de vardır. Bu kararı nasıl vereceğinizi karşı teklif gelince ne yapmalı yazımızda 6 soru ve 6 adımla anlattık.
İhbar Süresi Boyunca: İşleri Düzenli Devretmek
İhbar süresi, bıraktığınız izlenimi belirleyen dönemdir. Motivasyonun düşmesi doğaldır; ancak bu haftalarda gösterdiğiniz özen, referanslarınıza ve sektördeki itibarınıza doğrudan yansır.
| Devredilecek konu | Ne hazırlanmalı? |
|---|---|
| Devam eden işler | Her iş için durum, sonraki adım, son tarih ve sorumlu kişiyi gösteren bir liste |
| Tekrarlayan görevler | Haftalık/aylık rutinlerin adım adım nasıl yapıldığını anlatan kısa notlar |
| Paydaşlar | İletişimde olduğunuz müşteri, tedarikçi ve iç ekiplerin listesi; gerekirse ortak tanıştırma toplantıları |
| Dosyalar ve erişimler | Belgelerin nerede durduğu, ortak klasörler ve devredilmesi gereken sistem erişimleri |
| Açık riskler | Takip edilmesi gereken sorunlar, bekleyen onaylar ve dikkat edilmesi gereken tarihler |
Devir notunu yöneticinizle ve işi devralacak kişiyle birlikte gözden geçirin. Son haftada yeni iş almak yerine kapanış ve aktarım işlerine odaklanın.
Son Gün ve Ayrılış İşlemleri
- Ekipman iadesi: Bilgisayar, telefon, kart ve diğer zimmetli ekipmanı tutanakla teslim edin.
- Son bordro: Son ay ücretinizin, kullanılmayan yıllık izin ücretinizin ve varsa prim ödemelerinizin hesaplamasını kontrol edin.
- SGK çıkışı: İşveren, işten ayrılış bildirgesini yasal süre içinde verir. Birkaç gün sonra e-Devlet’ten hizmet dökümünüzü kontrol edin.
- Çalışma belgesi: İş Kanunu’nun 28. maddesine göre işverenden çalışma belgesi isteme hakkınız vardır.
- İbraname: Size imzalatılmak istenen belgeleri dikkatle okuyun. Türk Borçlar Kanunu’na göre ibra sözleşmesinin geçerliliği için, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olması ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması gibi şartlar aranır.
- Veda mesajı: Ekibinize kısa bir teşekkür e-postası gönderin ve uygun görürseniz kişisel iletişim bilgilerinizi paylaşın.
İstifa durumunda kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği kural olarak doğmaz; istisnaları istifa rehberimizde özetledik. LinkedIn profilinizi yeni işinize başladığınız gün güncelleyin; profilinizi bu geçişte nasıl güçlendireceğinizi LinkedIn profili rehberimizde anlattık.
Yeni İşe Başlamadan Önce Yapılacaklar
Teklif ile ilk gün arasındaki dönemde yeni işvereninizle iletişimi canlı tutun. Birçok şirket bu dönemde evrak talep eder ve hazırlık bilgileri paylaşır.
- Evraklarınızı hazırlayınKimlik, diploma, banka bilgisi, adres bilgisi ve şirketin istediği sağlık raporu veya adli sicil kaydı gibi belgeleri erken toplayın.
- İlk gün bilgisini isteyinSaat, adres veya bağlantı, kime başvuracağınız ve ilk hafta programını sorun.
- SGK girişini teyit edinYeni işvereniniz sigorta girişinizi işe başlamadan önce yapmalıdır; ilk hafta e-Devlet’ten kontrol edin.
- Şirketi ve ekibi tanıyınŞirketin son haberlerini, ürünlerini ve yöneticinizin ile ekibinizin profillerini inceleyin.
- Kısa bir mola verinMümkünse iki iş arasında birkaç gün dinlenin; yeni işe yorgun başlamak ilk haftaları zorlaştırır.
- Eski işyeriyle bağı temiz kapatınDevir sonrası gelen sorulara makul ölçüde yardımcı olmak, referansınızı güçlü tutar.
Yeni İşte İlk 90 Gün: Çalışan Gözünden Plan
İlk üç ay hem öğrenme hem de güven kazanma dönemidir. Şirketlerin bu dönem için yaptığı planlamayı onboarding ve 30-60-90 gün planı yazımızda anlattık; çalışan açısından basit bir çerçeve şöyle:
| Dönem | Odak | Somut adımlar |
|---|---|---|
| İlk 30 gün | Öğrenmek ve dinlemek | Ekip ve paydaşlarla tanışma, süreçleri ve sistemleri öğrenme, yöneticinizle beklentileri netleştirme |
| 31–60 gün | Katkı vermeye başlamak | Sorumluluk alanınızda ilk işleri tamamlama, küçük ama görünür iyileştirmeler önerme |
| 61–90 gün | Sahiplenmek | Kendi hedeflerinizi belirleme, ilk geri bildirim görüşmesini yapma, gelişim alanlarını konuşma |
İş sözleşmenizde deneme süresi varsa, İş Kanunu’nun 15. maddesine göre bu süre en çok iki ay, toplu iş sözleşmesiyle en çok dört ay olabilir ve bu süre içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine gerek olmadan ve tazminatsız feshedebilir. Bu nedenle ilk aylarda düzenli geri bildirim istemek önemlidir.
İş Değiştirirken Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Neden risklidir? | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Sözlü teklifle istifa etmek | Teklif geri çekilir veya koşullar değişirse işsiz kalabilirsiniz | Yazılı teklif ve onay gelmeden istifa etmeyin |
| İhbar süresini hesaba katmamak | Yeni işverenle başlangıç tarihi çatışır, ihbar tazminatı riski doğar | Sözleşmenizi okuyup tarihi buna göre verin |
| Teklifi kabul ettikten sonra pazarlık açmak | Yeni işverende güven kaybı yaratır | Tüm pazarlığı kabul öncesinde tamamlayın |
| Eski işvereni eleştirmek | Referansınızı ve sektördeki itibarınızı zedeler | Ayrılık görüşmesini kısa ve olumlu tutun |
| Şirket verisini kopyalamak | Gizlilik ihlali ve hukuki sorumluluk doğurabilir | Yalnızca kişisel dosyalarınızı alın |
| Birden fazla teklifi kabul edip birini bırakmak | İşe alım yapan şirket ve danışmanlık firmasıyla ilişkinizi bozar | Kararınızı verdikten sonra diğer süreçleri nazikçe kapatın |
Şirketler İçin: Teklif ile İlk Gün Arasında Adayı Kaybetmemek
Adayın teklifi kabul ettiği gün ile ilk iş günü arasındaki birkaç hafta, işe alım sürecinin en kırılgan dönemidir: Mevcut işverenin karşı teklifi veya başka bir şirketin teklifi bu dönemde gelir. Adaya hoş geldin mesajı göndermek, ilk hafta programını önceden paylaşmak, yöneticisiyle kısa bir tanışma ayarlamak ve evrak sürecini kolaylaştırmak bu riski azaltır. Bu hazırlığın ayrıntılarını onboarding rehberimizde, adayın karşı teklif alması durumunda yapılması gerekenleri ise karşı teklif yazımızda bulabilirsiniz.
Kariyer Geçişinizde Astera Yanınızda
Astera, 2014’ten bu yana İŞKUR izinli özel istihdam bürosu olarak hizmet veren bir İK danışmanlık firmasıdır. Seçme ve yerleştirme ve üst düzey işe alım projelerimizde adaylara teklif aşamasından işe başlangıca kadar eşlik ediyoruz. Kariyer değişikliği kararınızı birlikte değerlendirmek isterseniz kariyer koçluğu ve danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilir, İstanbul’da bir ekip kuruyorsanız İstanbul İK danışmanlık sayfamıza göz atabilirsiniz. Yeni fırsatlar için CV’nizi bize gönderebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İş Teklifi Sonrası İşten Ayrılma Hakkında Sık Sorulan Sorular
İş teklifi aldıktan sonra ne yapmalıyım?
Teklifi yazılı olarak alın; ücretin brüt mü net mi olduğunu, yan hakları, çalışma modelini, başlangıç tarihini ve sözleşme maddelerini kontrol edin. Pazarlık yapacaksanız kabulden önce yapın, ihbar sürenizi hesaplayın ve yazılı onay gelmeden istifa etmeyin.
İş teklifini kabul ettikten sonra ne zaman istifa etmeliyim?
Teklifi yazılı olarak kabul ettikten ve yeni işvereninizin referans kontrolü veya sağlık raporu gibi ön koşulları tamamlandıktan sonra istifa etmek en güvenli yoldur. İstifa tarihini ihbar sürenizin yeni işteki başlangıç tarihinizden önce dolacağı şekilde planlayın.
İstifa ederken ihbar süresi ne kadardır?
İş Kanunu’nun 17. maddesine göre asgari süreler kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır: 6 aydan az çalışmada 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5 ile 3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftadır. Sözleşmeyle bu süreler artırılabilir.
İhbar süresine uymadan işten ayrılırsam ne olur?
İhbar süresine uymadan ayrılan çalışan, kural olarak işverene bu sürenin ücreti tutarında ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. İşverenle karşılıklı anlaşarak süreyi kısaltmak mümkündür; bu anlaşmanın yazılı olması önerilir.
Yeni işverenimin adını mevcut şirketime söylemek zorunda mıyım?
Hayır. Yeni işvereninizin adını açıklama zorunluluğunuz yoktur. Özellikle sözleşmenizde rekabet yasağı varsa veya şirketler aynı sektördeyse genel bir ifade kullanmak yeterlidir.
Kullanmadığım yıllık izinler ne olur?
İş sözleşmesi sona erdiğinde hak kazandığınız ancak kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti size ödenir. İş Kanunu’na göre yıllık izin, ihbar süresiyle iç içe kullanılamaz.
Yeni işe başlamadan önce nelere dikkat etmeliyim?
Evraklarınızı erken hazırlayın, ilk gün saat ve yer bilgisini teyit edin, SGK girişinizin yapıldığını e-Devlet’ten kontrol edin ve mümkünse iki iş arasında kısa bir dinlenme süresi bırakın. İlk 90 gün için öğrenme, katkı ve sahiplenme odaklı bir plan yapın.